Na co chorują yorki? Zęby, rzepka, tchawica i wątroba

Yorkshire terrier może dożyć sędziwego wieku, ale jego niewielki rozmiar i predyspozycje rasowe sprawiają, że pewne problemy zdrowotne pojawiają się częściej niż u dużych psów. Pytanie, na co chorują yorki, dotyczy przede wszystkim zębów, rzepek, tchawicy, wątroby oraz oczu. Wyjaśniam, po czym rozpoznać najważniejsze schorzenia, kiedy wystarczy obserwacja, a kiedy potrzebna jest szybka konsultacja weterynaryjna.

Najczęstszy problem yorków zaczyna się w jamie ustnej

U yorkshire terrierów bardzo szybko odkłada się płytka nazębna, a mała szczęka często nie daje zębom wystarczająco dużo miejsca. W efekcie pojawia się kamień nazębny, zapalenie dziąseł i choroba przyzębia. To nie jest wyłącznie kwestia nieświeżego oddechu. Nieleczony stan zapalny może prowadzić do bólu, rozchwiania zębów i ich utraty.

Częstą przypadłością są także zatrzymane zęby mleczne. Ząb stały wyrasta wtedy obok mlecznego, przez co między nimi gromadzą się resztki jedzenia. Najczęściej dotyczy to kłów. Jeśli mleczak nie wypadnie do czasu wyrżnięcia zęba stałego, weterynarz może zalecić jego usunięcie.

Jak wygląda dobra profilaktyka zębów

Najlepsze efekty daje codzienne szczotkowanie pastą przeznaczoną dla psów. Ja traktuję gryzaki dentystyczne i dodatki do wody jako uzupełnienie, a nie zamiennik szczoteczki. Przy niewielkich zębach yorka nawet kilka dni zaniedbania może szybko pogorszyć stan jamy ustnej.

• oglądaj zęby i dziąsła przynajmniej raz w tygodniu,
• szczotkuj zęby najlepiej codziennie, choć regularność co drugi dzień również jest lepsza niż sporadyczne zabiegi,
• kontroluj, czy szczeniak nie ma podwójnych kłów,
• zapytaj lekarza o badanie jamy ustnej podczas każdej wizyty kontrolnej.

Jeżeli pies nie pozwala dotknąć pyska, ślini się, przeżuwa tylko jedną stroną albo nagle traci apetyt, nie warto czekać na „większy kamień”. Ból zębów u psa bywa długo maskowany, a zmiana zachowania często pojawia się dopiero wtedy, gdy problem jest już zaawansowany.

Rzepka, stawy i delikatne kości

Yorki należą do ras predysponowanych do zwichnięcia rzepki, czyli przemieszczania się małej kości znajdującej się w stawie kolanowym. Pies może przez chwilę unosić tylną łapę, biec na trzech nogach, a po kilku krokach wrócić do normalnego chodu. Taki objaw bywa bagatelizowany, ale nawracające zwichnięcia mogą z czasem prowadzić do bólu i zmian zwyrodnieniowych.

Łagodny przypadek nie zawsze wymaga operacji. Decyzja zależy od stopnia zwichnięcia, częstotliwości objawów, wieku psa i tego, czy występuje ból. Jednorazowe podskoczenie nie pozwala samodzielnie ocenić problemu, ponieważ podobnie może wyglądać uraz łapy albo nadwyrężenie mięśnia.

Co zwiększa ryzyko urazu

Mały pies nie powinien stale skakać z kanapy, łóżka czy wysokich schodów. Szczególnie ostrożnie podchodzę do zabaw na śliskiej podłodze, gwałtownych nawrotów i aportowania po twardej nawierzchni. York potrzebuje ruchu, ale lepiej służą mu częstsze, krótsze spacery niż jednorazowy bardzo intensywny wysiłek.

Do innych problemów ortopedycznych może należeć choroba Legga-Calvégo-Perthesa. Dotyczy głowy kości udowej i zwykle ujawnia się u młodych psów kulawizną, niechęcią do chodzenia albo bolesnością biodra. Każda utrzymująca się kulawizna, nawet bez skomlenia, powinna zostać oceniona przez lekarza.

Kaszel, chrapliwy oddech i zapadanie tchawicy

Zapadanie tchawicy polega na osłabieniu jej chrząstek i zwężaniu światła przewodu oddechowego. Typowy jest suchy, donośny kaszel przypominający trąbienie albo gęganie. Objawy mogą nasilać się podczas ekscytacji, po wysiłku, przy wysokiej temperaturze lub wtedy, gdy pies ciągnie na smyczy.

Nie każdy kaszel u yorka oznacza zapadanie tchawicy. Podobne symptomy mogą powodować infekcje, choroby serca, podrażnienie gardła lub ciało obce. Dlatego nie podawałbym leków na kaszel na własną rękę. Weterynarz może zalecić osłuchanie, zdjęcia RTG, a w trudniejszych przypadkach dokładniejsze badania dróg oddechowych.

Przeczytaj również: Seter szkocki - więcej niż wygląd. Poznaj charakter i potrzeby rasy

Co można zrobić na co dzień

• zamień obrożę na dobrze dopasowane szelki,
• utrzymuj prawidłową masę ciała, ponieważ nadwaga pogarsza oddychanie,
• unikaj dymu papierosowego, intensywnych aerozoli i przegrzewania,
• ogranicz gwałtowne szarpanie smyczy oraz bardzo intensywne zabawy w upał.

Jeżeli kaszel pojawia się regularnie, nie powinien być tłumaczony wyłącznie „taką urodą yorka”. Trudności w oddychaniu, siny język, omdlenie lub zapaść to stan nagły. W takiej sytuacji pies wymaga szybkiej pomocy, a nie obserwowania go do następnego dnia.

Wątroba i spadek cukru są szczególnie ważne u szczeniąt

U części yorków występuje wrodzona anomalia określana jako zewnątrzwątrobowy przeciek wrotno-oboczny, popularnie nazywany shuntem wątrobowym. Krew omija wtedy wątrobę, więc organ nie filtruje jej prawidłowo. Objawy mogą obejmować słaby przyrost masy, apatię, wymioty, biegunkę, wzmożone pragnienie, nietypowe zachowanie, a nawet drgawki po posiłku.

Takie symptomy nie zawsze są wyraźne. Szczeniak może po prostu wydawać się mniejszy, mniej energiczny albo „dziwnie reagować” po jedzeniu. Przy podejrzeniu problemu lekarz może zlecić badania krwi, kwasy żółciowe, USG lub tomografię. Wczesna diagnostyka ma duże znaczenie, bo sposób leczenia zależy od rodzaju i nasilenia nieprawidłowości.

Bardzo małe i młode yorki są też narażone na hipoglikemię, czyli zbyt niski poziom glukozy we krwi. Ryzyko rośnie przy stresie, wychłodzeniu, długiej przerwie między posiłkami, biegunce lub wymiotach. Osłabienie, drżenie, chwiejny chód, senność i drgawki wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Nie należy wciskać psu jedzenia ani płynów do pyska, jeśli jest nieprzytomny lub ma drgawki.

Oczy, skóra i serce też wymagają regularnej kontroli

Jedwabista sierść yorka nie chroni oczu przed każdym problemem. U tej rasy mogą występować podrażnienia, nieprawidłowo rosnące rzęsy, suche oko, owrzodzenia rogówki i zaćma. Mrużenie oka, łzawienie, zaczerwienienie lub pocieranie pyskiem o podłoże nie powinny być leczone przypadkowymi kroplami, zwłaszcza preparatami zawierającymi steryd.

Właściciele często skupiają się na sierści, a pomijają skórę. Świąd, zaczerwienienia, łupież i nawracające zapalenia uszu mogą wynikać z alergii, pasożytów albo infekcji. Sama zmiana karmy nie zawsze rozwiązuje problem, ponieważ podobne objawy mają różne przyczyny i wymagają odmiennego leczenia.

U starszych yorków weterynarz powinien zwracać uwagę również na choroby zastawek serca. Kaszel, szybkie męczenie się, niechęć do spaceru i przyspieszony oddech w spoczynku mogą mieć podłoże kardiologiczne, choć czasem wyglądają podobnie do problemów z tchawicą. Właśnie dlatego nie warto samodzielnie przypisywać każdego kaszlu jednej chorobie.

Jak zmniejszyć ryzyko chorób bez życia pod kloszem

Predyspozycja rasowa nie oznacza, że każdy york zachoruje. W praktyce największą różnicę robią proste rzeczy: rozsądna masa ciała, codzienna higiena zębów, bezpieczny ruch, szelki zamiast ciągnięcia za szyję oraz regularne badania kontrolne.

Szczeniaka warto obejrzeć u lekarza niedługo po przyjęciu do domu, a później trzymać się indywidualnego kalendarza szczepień, odrobaczania i profilaktyki przeciw pasożytom. U dorosłego psa przydatna jest kontrola przynajmniej raz w roku, natomiast u seniora często lepiej sprawdza się badanie co 6-12 miesięcy, zależnie od wieku i wcześniejszych problemów.

Jeśli kupujesz psa z hodowli, pytaj o badania rodziców, a nie tylko o rodowód i wygląd szczeniaka. Szczególną ostrożność zachowałbym wobec ofert promujących skrajnie małe „miniaturki”. Im mniejszy pies, tym łatwiej o uraz, hipoglikemię i problemy z uzębieniem, a określenie „teacup” nie oznacza odrębnej, oficjalnej odmiany rasy.

Nie trzeba rezygnować z aktywnego życia. York może spacerować, podróżować i uczyć się sztuczek, tylko wysiłek powinien być dopasowany do jego kondycji. Podczas wyjazdów zabieram przede wszystkim wodę, szelki, karmę podawaną o stałych porach i numer do najbliższej lecznicy, bo taka drobna organizacja daje więcej niż przypadkowy zestaw suplementów.

Zdrowy york to przede wszystkim pies regularnie obserwowany

Najczęstsze problemy tej rasy dotyczą zębów, rzepki, tchawicy, wątroby, oczu i układu krążenia, ale sama lista chorób nie powinna przesłaniać faktu, że yorkshire terriery często żyją długo i pozostają aktywne przez wiele lat. Najlepszą profilaktyką jest szybkie reagowanie na małe zmiany: gorszy oddech, kaszel, podkurczanie łapy, mniejszy apetyt czy nietypowe zmęczenie.

Nie każda dolegliwość wymaga kosztownego leczenia, ale każda zasługuje na właściwe rozpoznanie. Dzięki regularnym kontrolom, higienie jamy ustnej i bezpiecznej aktywności można ograniczyć wiele problemów oraz dać psu więcej zdrowych lat na spacery i wspólne wyprawy.